Три века се огромна дистанца освен кога прашањата што ги поставуваме остануваат исти. Во австрискиот филм „Rose“, на режисерот Маркус Шлајнцер, XVII век не е само историски амбиент. Тој е лупа низ која гледаме во нешта што и денес ги препознаваме: идентитетот, родовите улоги, општествениот притисок и потребата на човекот да остане свој, дури и тогаш кога светот околу него бара да биде нешто друго.
Филмот беше прикажан во официјалната конкуренција на фестивалот „Браќа Манаки“ зашто уметноста, исто како човекот во приказната на Шлајнцер, не секогаш прифаќа да се вклопи во калап. Таа поставува прашања. Ги поместува границите. Ги отвора темите за кои не секогаш имаме удобни одговори. И, пред сè, создава простор да се видиме себеси – од друга перспектива.
Во тој дух беше и Австриската вечер, организирана од Амбасадата на Австрија во Северна Македонија и Австрискиот почесен конзулат во Битола.
Вечерта ја спои австриската кинематографија со македонската музика. Пред филмскиот кадар, „Сашо Поповски квартет“ ја презеде сцената – различен јазик, различна уметничка форма, но ист простор за слободно изразување.
А кога уметноста слободно патува од една култура во друга, се случува разговор. Токму таквите разговори се дел од карактерот на Битола – градот на „Браќа Манаки“, кој со децении го отвора својот простор за автори, идеи и уметнички погледи од светот.
Во таа приказна важно место има и Австрискиот почесен конзул во Битола, Игор Божиновски, долгогодишен пријател и партнер на фестивалот и на уметничкиот живот во градот. Преку континуираната поддршка и присуство, конзулатот е дел од мостот што ги поврзува австриската и македонската културна сцена.
Можеби затоа ваквите вечери се поважни од самиот настан.
Затоа што не завршуваат со последниот кадар.
Останува средбата.
Останува прашањето.
Останува музиката.
Останува слободата да се биде свој.
И останува уметноста – да продолжи да ги преминува границите што ние толку често сакаме да ги повлечеме.
Од XVII век до денес. Од Австрија до Битола. Од филм до музика. Некои приказни не стареат. Само продолжуваат да разговараат со нас.
