Шест уставни судови од регионот едногласно ја усвоија Охридската декларација, дефинирајќи заеднички насоки за јакнење на независноста, транспарентноста и ефикасноста на уставното судство. Документот утврдува јасен став дека современите технологии и вештачката интелигенција можат да служат исклучиво како помошна алатка за обработка на предметите, но не смеат да ја заменат судиската одлука.
На Четвртиот годишен состанок на Форумот на балканските уставни судови (BCCF), кој се одржа во Охрид под покровителство на македонскиот Уставен суд, претставниците на шесте полноправни членки ја потврдија заложбата за унапредување на институционалниот интегритет, како што пренесува Курир врз основа на извештајот на МИА. Декларацијата беше усвоена од уставните судови на Македонија, Албанија, Бугарија, Косово, Црна Гора и Турција, а на настанот учествуваше и судот на Босна и Херцеговина како набљудувач, заедно со бројни странски делегации.
Како главен фокус во Охридската декларација се издвојува улогата на новите технологии. Претставниците на уставните судови зазедоа став дека пристапот кон дигитализацијата мора да биде отворен, но претпазлив, со целосна свест за правните и етичките ризици врз правата на граѓаните. Иако вештачката интелигенција може значајно да помогне во организацијата и техничката обработка на судските списи, суштинската правна анализа, толкувањето на Уставот и конечното пресудување мора да останат исклучива одговорност на судиите.
Покрај технолошките аспекти, декларацијата дефинира три главни столба за јакнење на довербата кај јавноста: независност, транспарентност и ефикасност. Документот предвидува судовите редовно да ја информираат јавноста преку соопштенија напишани на разбирлив јазик, организирање редовни новинарски брифинзи, навремено одлучување во разумен рок и користење модерни дигитални системи за управување со предметите.
Со овој настан македонскиот Уставен суд го заокружи своето претседавање со Форумот на балканските уставни судови. На состанокот беше одлучено претседавањето за 2027 година да го преземе Уставниот суд на Црна Гора, каде што во мај 2027 година ќе се одржи и следниот петти годишен состанок на ова регионално тело.
