info@insajder.mk
Tuesday, November 17, 2026
Insajder
  • Дома
  • Истражувања и Анализи
  • Бизнис
  • Општество и иднина
  • Најнови вести
Insajder
No Result
View All Result
Home Колумни

Колумна на Марјан Вучковиќ: Од кампањи до екосистеми – дали маркетингот ја губи контролата врз корисничкото искуство?

by Admin0t
November 17, 2026
in Колумни
0
152
SHARES
1.9k
VIEWS
Share on FacebookShare on Twitter

Пишува: Марјан Вучковиќ

Алгоритми, автоматизација, вештачка интелигенција и персонализација.

Во маркетингот постојано се менуваат форматите и начините на комуникација. Се подобруваат можностите за мерење, но истовремено растат и  очекувањата за резултати.

Но, дали маркетингот навистина ја проширува својата улога во компаниите или само станува поефикасен во извршувањето на задачите што отсекогаш ги добивал?

Дигитализацијата и користењето на алатки со вештачка интелигенција овозможуваат попрецизно таргетирање, побрзо креирање содржина и автоматизација на дел од процесите и комуникацијата. Сепак, ниту една од овие можности сама по себе не гарантира дека маркетингот подобро ја разбира потребата на клиентот, дека производот е порелевантен за корисникот или дека компанијата создава поголема вредност.

Можеби проблемот не е во тоа што маркетингот ја губи контролата врз корисничкото искуство. Можеби проблемот е што премногу често доброволно се ограничува на сегментот што најлесно го контролира – комуникацијата.

Кога маркетингот започнува со погрешно прашање

Во практиката, маркетиншките разговори често започнуваат со прашања за канали на комуникација, буџети, кампањи и активности. Што ќе објавиме? Каде ќе се рекламираме? Каква промоција ќе организираме? Како ќе привлечеме повеќе корисници?

И сите тие прашања се легитимни, но не мора да бидат први.

Пред овие прашања треба да се разбере во каков контекст се наоѓа клиентот, што се обидува да постигне, која потреба навистина сака да ја задоволи и зошто во конкретен момент би избрал една понуда наместо друга.

Истиот производ може да има различна вредност во различна ситуација. Истата услуга може да биде релевантна и потребна за еден корисник, а речиси бескорисна за друг корисник. Дури и најдобро формулираната комуникација има ограничена вредност ако понудата не одговара на реалниот контекст во кој се носи одлуката.

Затоа, за мене, маркетиншката логика треба да се движи од разбирање на клиентот и конкретниот момент во кој ја носи одлуката, преку препознавање на потребата и создавање релевантна вредност, до посакувано однесување и мерлив деловен резултат за бизнисот.

А кампањата доѓа подоцна. Таа е еден од начините да ја пренесеме вредноста, но не е замена за нејзиното создавање.

Што научив за 21 ден во Кина?

Во јуни и јули 2026 година, учествував на меѓународна студиска програма во Кина, посветена на дигиталната економија и развојот на капацитетите на малите и средните претпријатија. Дел од искуствата подоцна ги систематизирав во е-книгата „21 ден во Кина: 21 лекција за AI, дигиталната економија и иднината на бизнисот“.

Во текот на програмата имав можност да се запознаам со различни делови од кинеската дигитална економија: е-трговија, логистика, технолошки компании, дигитални платформи, индустриски системи и примена на податоците во деловното одлучување.

Она што особено ме заинтересира од маркетиншка перспектива не беше само нивото на технолошки развој. Беше начинот на кој различни активности се поврзуваат во поширок систем.

Кај нас дигитализацијата често се разгледува преку поединечни решенија. Нова апликација, нова интернет-продавница, нов систем за управување со клиенти или нови алатки за автоматизација. Секое од овие решенија може да донесе подобрување, но вистинското прашање е дали тие функционираат заедно.

Ако клиентот мора постојано одново да се идентификува, да ја објаснува својата потреба, да преминува меѓу неповрзани канали и да се приспособува на внатрешната организација на компанијата, тогаш сме дигитализирале активности, но не нужно и корисничко искуство.

Токму тука концептот на дигитални екосистеми добива поголема тежина.

Супер апликациите не се само апликации со повеќе функции

Кинеските дигитални платформи и моделот на супер апликации ми беа интересни затоа што ја поместуваат перспективата од поединечна трансакција кон поширок контекст на користење.

За корисникот, вредноста не произлегува само од бројот на достапни функции. Таа произлегува од можноста различни потреби да ги задоволи со помалку прекини, помалку повторување и поедноставно искуство.

Но, тука постои една замка во која може да западнеме кога се обидуваме да ги примениме ваквите модели на нашиот пазар.

Не секоја компанија што ќе обедини повеќе услуги во една апликација има изградено екосистем.

Ако услугите останат организациски изолирани, ако податоците не се користат за подобро разбирање на клиентот и ако секој дел од компанијата продолжи да ги оптимизира само сопствените показатели, тогаш заедничкиот дигитален интерфејс може да биде само нова фасада на старата организација.

Екосистем не се создава со додавање на уште една функција во менито. Тој бара да се преиспита како услугите се поврзуваат, како се донесуваат одлуките и каква дополнителна вредност добива клиентот од нивното заедничко користење.

Од маркетиншка перспектива, тоа отвора многу поширока задача од привлекување корисници кон апликацијата. Потребно е да се разбере зошто тие би се враќале, кои услуги природно се надополнуваат и како секоја следна интеракција може да биде порелевантна од претходната.

Бројот на преземања е важен, но сам по себе не кажува дали сме изградиле навика, доверба или долгорочен однос.

Клиентот не ја гледа организациската шема

Компаниите имаат оддели, директори, буџети и различни показатели за успешност. Клиентот нема причина да ги познава тие поделби.

За него, користењето на производите и услугите на компанијата е едно целокупно искуство.

Не го интересира дали проблемот настанал во продажба, технологија, логистика, корисничка поддршка или маркетинг. Клиентот го оценува вкупниот резултат на интеракцијата.

Тука се појавува една од најголемите противречности во современиот маркетинг. Од маркетинг-функцијата често се очекува да придонесува за раст, лојалност и задоволство на клиентите, а нејзиното реално влијание понекогаш завршува со медиумски план, комуникациска стратегија и промотивниот буџет.

Маркетингот може одлично да ја разбере причината поради која клиентите се откажуваат од одредена услуга. Но ако нема механизам тоа сознание да влијае врз производот, цената или процесот, неговата аналитичка вредност останува ограничена.

Маркетингот може да препознае нова потреба на пазарот, но ако компанијата нема начин брзо да ја претвори во релевантна понуда, сознанието нема да стане конкурентска предност.

Затоа прашањето не е дали маркетингот треба да управува со продажбата, технологијата или развојот на производи. Прашањето е дали има доволно влијание врз одлуките што директно го обликуваат искуството на клиентите.

И уште поважно: дали самиот маркетинг го бара тоа влијание?

Дали маркетингот самиот си ја намалува важноста?

Лесно е да се каже дека менаџментот не го разбира маркетингот или дека другите функции не му оставаат доволно простор. Но дел од одговорноста е и во самата професија.

Ако маркетингот својата вредност постојано ја докажува преку бројот на реализирани кампањи, досегот, интеракциите и количината произведена содржина, тогаш не треба да нè изненадува ако организацијата почне да го оценува токму преку тие показатели.

Секако, тоа не значи дека тие показатели не се важни, но не се доволни.

Поголем број потенцијални клиенти не мора да значи подобар деловен резултат. Поголема посетеност не мора да значи поголема вредност. Повеќе активности не мора да значат поголем раст.

Маркетингот треба да знае не само каква реакција предизвикал со своите активности, туку и што се случило потоа. Дали првичните корисници станале вистински клиенти? Дали понудата одговорила на нивните очекувања? Дали продолжиле да ја користат услугата? Дали растот е економски оправдан?

Во овој контекст, маркетиншката функција почнува да зборува на јазикот на бизнисот, без да ја изгуби својата суштинска предност – разбирањето на клиентот.

Екосистемот бара поинаква организација, не само подобра технологија

Една од пошироките лекции што ги понесов од Кина е дека дигиталната трансформација не може да се разгледува одвоено од процесите и организацијата.

Ова е особено важно кога зборуваме за екосистеми.

Не е доволно компанијата да има повеќе производи, заедничка апликација или голема база на корисници. Потребно е да постои способност тие ресурси да се поврзат со искуство што има смисла за клиентот и создава одржлива вредност за компанијата.

Тоа подразбира заеднички цели, подобра размена на информации и одлуки што не се носат исклучиво според интересот на еден оддел.

Ако секоја функција е успешна според сопствените показатели, а клиентот сè уште се соочува со неповрзани услуги, тогаш организацијата може да изгледа ефикасна однатре, но да биде неефикасна однадвор.

Токму затоа маркетингот има можност да преземе поинаква улога. Не како функција што треба да контролира сè, туку како функција што го внесува контекстот на клиентот во одлуките што традиционално се носеле одделно.

Тоа повлекува и промена во начинот на кој се мери придонесот на маркетингот. Покрај комуникациските показатели, потребно е да се следат и квалитетот на стекнатите клиенти, користењето на услугите, задржувањето, дополнителната вредност и придонесот кон деловниот резултат.

Без оваа поврзаност, ризикуваме да изградиме технолошки напредни системи што продолжуваат да решаваат постојни организациски проблеми.

Одговорноста за раст бара и влијание врз растот

Не мислам дека иднината на маркетингот е во тоа да преземе контрола врз сите функции во компанијата. Таквиот пристап само би создал нова организациска нерамнотежа.

Но сметам дека маркетингот мора да престане да ја прифаќа комуникацијата како природна граница на својата одговорност.

Ако маркетингот сака да биде стратешки партнер во растот, треба да учествува во разговорите за производот или услугата, цената, каналите, корисничкото искуство и начинот на кој компанијата ја создава и испорачува вредноста за клиентот.

Тоа не се случува автоматски со промена на називот на функцијата или со воведување нова технологија. Се случува кога маркетингот ќе покаже дека неговите согледувања можат да влијаат врз подобри деловни одлуки.

Искуството од Кина дополнително ми го потврди значењето на ова прашање. Дигиталните екосистеми не се интересни само поради технологијата што ја користат, туку поради начинот на кој нè тераат да размислуваме за поврзаноста меѓу потребите на клиентот и организацијата што треба да ги задоволи.

Затоа, можеби најважното прашање за маркетинг-професионалците во следните години нема да биде кои нови алатки треба да ги совладаме.

Ќе биде дали сме подготвени да преземеме поголема одговорност за деловните резултати – и истовремено да побараме поголемо влијание врз одлуките од кои тие резултати зависат.

За авторот

Марјан Вучковиќ е маркетинг-стратег и стратег за раст со искуство во повеќе индустрии и автор на е-книгата „21 ден во Кина: 21 лекција за AI, дигиталната економија и иднината на бизнисот“ (2026). Книгата е создадена по неговото учество на меѓународна универзитетска студиска програма во Кина, на Универзитет за економија и бизнис Хебеј, и е бесплатно достапна на македонски и англиски јазик, регистрирана со ISBN 978-608-67638-0-0 и COBISS.MK-ID 69604357.

The post Колумна на Марјан Вучковиќ: Од кампањи до екосистеми – дали маркетингот ја губи контролата врз корисничкото искуство? appeared first on Marketing365.

Извор: Маркетинг365

Tags: врзВучковиќгубиДалидоекосистемиискуствојакампањиКолумнаконтролатакорисничкотоМарјанмаркетинготнаод
Share61Tweet38
Admin0t

Admin0t

Insajder

Copyright © 2024

  • За нас
  • Контакт
  • Маркетинг

No Result
View All Result
  • Најнови вести
  • Бизнис
  • Огласи за работа
  • Истражувања и Анализи
  • Колумни
  • Интервјуа
  • Политика
  • Култура
  • Контакт

Copyright © 2024